• admin

100 jaar radio: ‘beluisteren’ heeft de toekomst

Bijgewerkt: jan 20

door Theo Loth & Jonne van der Drift

vlnr. Michiel Bicker Caarten, Huub Wijfjes, Harrison van der Vliet, Mireille van Ark

Op 6 november 1919 had Nederland de primeur met de eerste radiouitzending voor een breed publiek. De komst van allerlei nieuwe media heeft radio sindsdien niet klein gekregen. Integendeel, mensen vinden het fijn om muziek en informatie te beluisteren, via de ether, internet of podcasts. Uitgevers en content creators experimenteren naar hartelust. Voor de tweede editie van onze Perstafel hebben drie autoriteiten uit de wetenschap, de dagbladjournalistiek en de omroep onder leiding van onze onvolprezen gespreksleider Michiel Bicker Caarten hun expertise gedeeld en verteld waar ze mee bezig zijn. Het was wederom een zeer geanimeerde bijeenkomst.


100 jaar radio

Michiel Bicker Caarten aan de mediahistoricus de vraag voor: ‘Hoe is dat allemaal zo gekomen….?’ Prof. dr. Huub Wijfjes (hoogleraar Geschiedenis van Radio en Televisie aan de UvA en hoofddocent Journalistiek aan de RUG) vertelde dat de allereerste radiouitzending ter wereld te danken is aan de Fries Hanso Idzerda. Hij woonde in Den Haag en had een bedrijf in radioapparatuur. Die apparatuur werd vooral gebruikt voor scheepscommunicatie. Idzerda had de visie dat hij het medium ook voor iets anders kon inzetten. Via een annonce in de NRC nodigde hij bezitters van een radiotoestel uit om muziek te beluisteren, arbeidsvitaminen avant la lettre. Dat was een onverwacht succes. Ongeveer 5.000 mensen stemden af op het nieuwe kanaal. Eerder had Idzerda de broers Anton en Gerard Philips gevraagd om voor hem de noodzakelijke (buis)lamp te maken, maar de toen al mondiaal opererende gloeilampenfabriek in het zuiden des lands zag er bij monde van de commerciële Anton niets in en stuurde Idzerda de deur uit. Technicus Gerard daarentegen klampte Idzerda aan bij het verlaten van de fabriek en beloofde een paar honderd buizen te maken. Het zou de start worden van Philips als fabrikant van consumentenelektronica en het begin van radio als massamedium. Daar kun je als Nederlander best trots op zijn, met als conclusie dat grote doorbraken vaak mede berusten op toeval.


De toekomst van radio

Mireille van Ark, beoogd opvolger van - thans burgemeester - Sjors Fröhlich als hoofdredacteur van BNR Nieuwsradio, liet zien dat zij beschikt over een strategische kijk op het thans snel veranderende radiovak. BNR heeft een almaar groeiend bereik. Het station experimenteert niet alleen met goedgemaakte thematische podcasts, maar werkt ook aan echte interactieve radio, Smart Radio genaamd, waarmee de luisteraar meer invloed krijgt op het aanbod en de selectie van voor hem of haar relevante informatie. Sinds een jaar of drie zijn podcasts wereldwijd aan een grote doorbraak bezig, ook in Nederland. BNR heeft tienduizenden volgers. Voor Van Ark zijn podcasts een belangrijk extra middel om het publiek te binden en te boeien, en om nieuwe luisteraars aan te trekken. Dat geldt ook in sterke mate voor NRC. Harrison van der Vliet, adjunct-hoofdredacteur verantwoordelijk voor de podcasts van NRC, biedt op dit moment podcasts over drie topics (dagelijks nieuws, Haagse politiek en wetenschap). NRC heeft met de podcasts een nieuw en jonger publiek aangeboord waardoor ze een oprit vormen naar een abonnement op de papieren uitgave. Podcasts zijn er in soorten en maten. Sommige kunnen uren duren. Van Ark en Van der Vliet proberen hun mensen het besef bij te brengen dat podcast niet te lang mogen duren en de luisteraar wel moeten vasthouden. Wijfjes onderstreepte het belang van het merk als multimediale magneet voor het publiek dat via uiteenlopende kanalen bediend kan worden.

En dan was er nog de discussie over technische nieuwigheden als DAB+ (Digital Audio Broadcast) als beoogde opvolger van FM maar waar het publiek nog niet echt warm voor loopt omdat je er een speciale ontvanger voor nodig hebt en omdat FM nog volop aanwezig is.  

Interactie met leden

Onder de aanwezige Clubleden waren niet alleen geïnteresseerde radioconsumenten, maar ook radiomakers als Judith Bosch (presentator NCRV, VARA en ooit docent van Sjors Fröhlich), Pieter Franssen (redacteur muziekblad OOR, webradio e.a.), presentator Lars Oostveen (o.a. MTV) en niet te vergeten Pete van der Kleut (Radio Nederland, Wereldomroep) die allen een duit in het zakje deden tijdens de discussies.


De Radio, een cultuurgechiedenis

Tot slot kreeg het publiek een primeurtje: de omslag van het nieuwste boek van Huub Wijfjes getiteld De Radio dat op precies 6 november aanstaande, de verjaardag van de eerder genoemde radiouitzending, op de markt komt. Overal te koop, waaronder natuurlijk ook bij BOL en Scheltema bij ons om de hoek. 

This site was designed with the
.com
website builder. Create your website today.
Start Now